W naszej codziennej pracy dostajemy wiele zapytań od firm zagranicznych, które chcą delegować pracowników do Hiszpanii. Temat szkoleń BHP i wymagań związanych z wpisem do Rejestru Przedsiębiorstw Akredytowanych (REA) nie jest prosty, gdyż przepisy unijne, krajowe i praktyka administracyjna mogą się różnić. Kwestię tę dodatkowo komplikuje fakt, że w każdej Wspólnocie Autonomicznej urząd inaczej weryfikuje posiadane kursy BHP.
Jednym z najważniejszych elementów weryfikowanych podczas wpisu do REA jest przestrzeganie przepisów w zakresie Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BHP). Nieprawidłowe lub niedostateczne przedstawienie dokumentów sprawia, że proces uzyskania certyfikatu znacznie się wydłuża lub kończy się niepowodzeniem. Jakie wobec tego szkolenia muszą posiadać pracownicy delegowani, aby spełnić wymagania prawa hiszpańskiego i unijnego? Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje oraz jak należy przygotować szkolenia BHP wymagane do wpisu do REA.
1. Obowiązki wynikające z prawa hiszpańskiego
Podstawą prawną w Hiszpanii w zakresie BHP jest Ustawa o zapobieganiu ryzyku zawodowemu (LPRL) oraz Ogólny Układ Zbiorowy Sektora Budowlanego (CGSC). To właśnie te akty określają, jakie szkolenia muszą posiadać pracownicy w sektorze budowlanym.
a) Ustawa o zapobieganiu ryzyku zawodowemu (LPRL)
Zgodnie z art. 19 LPRL pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie i wystarczające szkolenie teoretyczne i praktyczne w zakresie BHP, dostosowane do stanowiska pracy i wykonywanych zadań. Szkolenie to powinno być powtarzane przy każdej zmianie stanowiska, technologii lub używanego sprzętu.
b) Ogólny Układ Zbiorowy Sektora Budowlanego (CGSC)
Układ ten precyzuje wymagany poziom szkoleń w sektorze budowlanym:
- Pierwszy cykl – szkolenie wstępne (8 godzin): obowiązkowe dla pracowników wykonujących zadania bez szczególnych zagrożeń.
- Drugi cykl – szkolenie specjalistyczne według zawodu (20 godzin lub 6 godzin w przypadku wcześniejszego szkolenia): dotyczy konkretnych zawodów, takich jak murarstwo, elektryka, zbrojenia, spawalnictwo itp. To są właśnie kursy BHP wymagane do wpisu do REA najczęściej.
- Podstawowe szkolenie w BHP w budownictwie (60 godzin): wymagane dla osób pełniących funkcję koordynatorów ds. bezpieczeństwa na budowie. Może być realizowane stacjonarnie lub w trybie mieszanym (minimum 20 godzin stacjonarnych).
Szkolenia te są zazwyczaj zatwierdzane przez Fundación Laboral de la Construcción.
2. Obowiązki wynikające z Dyrektywy 89/391/EWG
Na poziomie unijnym podstawowe obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy określa Dyrektywa Ramowa 89/391/EWG. Każda firma delegująca pracowników do innego państwa członkowskiego musi spełnić minimalne wymagania, o których mowa poniżej.
Artykuł 7 – Służby ochrony i zapobiegania
- Pracodawca musi wyznaczyć pracowników wewnętrznych odpowiedzialnych za ochronę i zapobieganie ryzyku.
- Jeśli firma nie posiada odpowiednich kompetencji wewnętrznych, musi korzystać z zewnętrznych usług specjalistycznych.
- Należy zapewnić odpowiednie zasoby, środki i czas na wykonywanie tych zadań.
Artykuł 12 – Szkolenie pracowników
- Każdy pracownik musi otrzymać odpowiednie i wystarczające szkolenie BHP, dostosowane do stanowiska pracy i zagrożeń.
- Szkolenie musi być zapewnione bezpłatnie i w godzinach pracy.
- Powinno być okresowo powtarzane oraz aktualizowane przy zmianach stanowiska, sprzętu czy procedur.
3. Konsekwencje praktyczne dla pracowników delegowanych do Hiszpanii
Połączenie wymogów prawa hiszpańskiego i unijnego oznacza, że firmy delegujące muszą przygotować się na spełnienie szczególnych warunków. W praktyce oznacza to m.in. następujące obowiązki:
- Firma musi zagwarantować, że posiada służbę ochrony i zapobiegania (wewnętrzną lub zewnętrzną), która obejmuje również pracowników delegowanych.
- Pracownicy delegowani muszą potwierdzić, że odbyli szkolenie BHP zgodne z art. 12 Dyrektywy 89/391/EWG oraz art. 19 LPRL. Kursy BHP wymagane do wpisu do REA mogą być zweryfikowane przez urząd w każdym momencie.
- W sektorze budowlanym w Hiszpanii wymagane jest spełnienie warunków szkoleń określonych w Ogólnym Układzie Zbiorowym Sektora Budowlanego (8 h, 20 h lub 60 h, w zależności od stanowiska).
- Generalny wykonawca lub inwestor może żądać dokumentacji potwierdzającej szkolenie każdego pracownika.
4. Rzeczywistość praktyczna – wymogi regionalne i szkolenia 20-godzinne
Choć przepisy są jednolite w skali kraju, praktyka administracyjna przy wpisie do REA może się różnić w zależności od wspólnoty autonomicznej. Dlatego warto wiedzieć, jak wygląda to w praktyce:
- W niektórych regionach wystarczy potwierdzenie, że pracownicy odbyli szkolenie BHP w kraju wysyłającym, zgodnie z wymogami Dyrektywy 89/391/EWG.
- Coraz częściej jednak urzędy wymagają, aby pracownicy uczestniczący w pracach budowlanych posiadali 20-godzinne szkolenie stacjonarne. Zaświadczenia odbycia kursów powinny zostać przetłumaczone na język hiszpański, lub inny oficjalny język urzędowy danego regionu.
- Jeśli krajowe szkolenia obejmowały mniejszą liczbę godzin, urzędnik może zażądać odbycia kursu bezpośrednio w Hiszpanii, w ośrodku homologowanym przez Fundación Laboral de la Construcción. Szkolenia BHP wymagane do wpisu do REA są ważne bezterminowo.
- W takiej sytuacji konieczne może być zapewnienie tłumacza na czas kursu, aby pracownicy mogli w pełni uczestniczyć w szkoleniu. Niektóre firmy oferują przeprowadzenie kursu w języku angielskim.
Podsumowanie
Delegowanie pracowników zagranicznych do Hiszpanii w sektorze budowlanym wymaga:
- Zachowania wymogów unijnych (Dyrektywa 89/391/EWG) i hiszpańskich (LPRL, Układ Zbiorowy CGSC).
- Świadomości, że praktyka administracyjna może różnić się między wspólnotami autonomicznymi, a urząd regionalny może wymagać dodatkowej 20-godzinnej, stacjonarnej formy szkolenia.
- Przygotowania się na ewentualność przeprowadzenia takiego kursu bezpośrednio w Hiszpanii, w ośrodku homologowanym, z możliwością użycia tłumacza.
Więcej informacji dotyczących szkoleń BHP w budownictwie w Hiszpanii można znaleźć na stronie Fundación Laboral.